Na maandenlang Europees politiek getouwtrek, heeft de Raad van Ministers deze week uiteindelijk beslist om het Europese programma voor voedselbedeling aan de minst bedeelden – die Europa de ‘meest behoeftigen’ noemt – nog twee jaar voort te zetten. Nadien is het, naar verluidt, onherroepelijk gedaan.

Europa mag dan wel banken redden, met voedselbanken heeft Europa het veel moeilijker. Zes lidstaten, een blokkerende minderheid, zijn van mening dat steun voor voedselbedeling aan de minst bedeelden niet in Europa en zeker niet onder het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) thuishoort. Het gaat volgens hen om ‘sociaal beleid’ en dat is de volle bevoegdheid van de lidstaten. Hun houding is gevaarlijk principieel. Met die redenering kan je een groot deel van het GLB meteen opdoeken.

Noteer dat twee derde van het Amerikaanse landbouwbeleid uit louter voedselbedeling bestaat. Denk aan de voedselbonnen voor arme Amerikanen; dat gaat jaarlijks om enorme hoeveelheden. Ze vangen als het ware het gebrek aan een Amerikaanse sociale zekerheid op. Op die manier worden landbouwmarkten ontlast en dus ondersteund. Niet dat wij ons aan Amerika moeten spiegelen, toch niet wat de sociale zekerheid betreft.

In Europa gaat het figuurlijk om ‘peanuts’. Het Europees Hof van Justitie had Duitsland gelijk gegeven: zo’n voedselprogramma hoort niet thuis onder het GLB, want er zijn geen overschotten meer uit te delen. Het gaat om voedsel dat met Europees geld op de markt wordt gekocht. Het moet dan maar elders in de Europese begroting ondergebracht worden. Dat is slechts mogelijk vanaf de nieuwe meerjarenbegroting, die in 2014 ingaat.
 
De Europese Commissie kromp haar voorstel flink in, verminderde steun van 10 miljoen tot 2,8 miljoen euro – met de belofte dat ze vanaf 2014 de steun elders zou onderbrengen. Dat mocht niet baten. De zes lidstaten hielden het been stijf. In de marge van de vele ontmoetingen tussen Merkel en Sarkozy over de echte banken, kon Frankrijk uiteindelijk Duitsland toch overhalen om de budgetten voor de komende twee jaar vrij te maken. Duitsland gaf wel te kennen dat het daarbij moest blijven. In Frankrijk zijn de voedselbanken, zoals in ons land, sterk uitgebouwd. De werking ervan kwam in het gedrang nu Europa ze plotseling drooglegde.

Ook Vlaams minister-president Kris Peeters is tevreden met de beslissing, ook al beseft hij dat het slechts een tijdelijke en wellicht laatste Europese oplossing wordt. Hij drukte zijn grote waardering uit voor de OCMW’s en Voedselbanken, die gedurende vele jaren het werk verrichten in het kader van de armoedebestrijding –  nochtans ook een prioriteit van Europa.
 
Wie zijn die zes met hun stugge houding, die wellicht nog meer Europese (landbouw)uitgaven op de helling kunnen zetten? Het zijn Duitsland, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Zweden en Nederland. Volgens de Nederlandse minister had zijn parlement geen bezwaar, hij wel. Dat belooft voor de onderhandelingen over het GLB na 2013!